Podczas pierwszego dnia pobytu szef resortu ON wygłosił wykład dla studentów i kadry Akademii Marynarki Wojennej:

Szanowni Państwo!
Cieszę się z możliwości spotkania z państwem przy okazji obchodów 90-lecia Marynarki Wojennej w gmachu Akademii, która jest jedyną w swoim rodzaju uczelnią w Polsce, kształcącą nieustannie od 1922 roku.
Nasze dzisiejsze spotkanie wpisuje się w zamierzony przeze mnie cykl spotkań mających na celu przybliżenie znaczenia i istoty zmian jakie zostały zapoczątkowane w Polskich Siłach Zbrojnych poprzez proces profesjonalizacji i modernizacji.
W zeszłym tygodniu otwierałem konferencję na Uniwersytecie Warszawskim omawiającą problem potrzeby budowy w Polsce armii zawodowej. Wyzwań i oczekiwań jakie stoją przed nami w tej kwestii. Wczoraj uczestniczyłem w konferencji na Akademii Obrony Narodowej, podczas której dyskutowaliśmy na temat profesjonalizacji i modernizacji polskiej armii w kontekście doświadczeń z misji irackiej. Dziś, z racji miejsca w którym się znajdujemy chciałbym się skupić na działaniach dotyczących Marynarki Wojennej.

Szanowni Państwo!
Profesjonalizacja Sił Zbrojnych to proces, do którego przygotowania trwały od lat. Od 2004 roku prowadzona jest przebudowa struktury wewnętrznej Sił Zbrojnych. Zmniejszono liczbę etatów oficerskich, czemu towarzyszyło proporcjonalne zwiększanie liczby stanowisk podoficerskich. Utworzono także nowy korpus szeregowych zawodowych. Wprowadzone w ciągu ostatnich kilku lat zmiany służyły porządkowaniu struktur wewnętrznych w ramach wyznaczonego limitu 150 tys. stanowisk. Pozwoliły one osiągnąć na koniec 2007 roku 64% poziom uzawodowienia Sił Zbrojnych – w tym w Marynarce Wojennej wskaźnik ten wynosi obecnie ok. 69%.
Wysiłki w Marynarce Wojennej skoncentrowane były na uzawodowieniu załóg okrętów, z których większość jest już w pełni zawodowa (ogółem w pełni zawodowych jest 8 jednostek i 18 wybranych pododdziałów i elementów).
Niemniej jednak dotychczasowy proces profesjonalizacji całych Sił Zbrojnych, w tym w szczególności jego dynamika, okazał się ze względu na uwarunkowania strategiczne dalece niewystarczający. Dlatego też obecny rząd podjął się zadania znacznego przyspieszenia. Momentem przełomowym był tu 5 sierpnia 2008 roku, przyjęty został „Program profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP na lata 2008-2010”.
Gotowe są tzw. małe nowele: ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej oraz o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podpisane przez Prezydenta 7 i 14 listopada.
W Sejmie procedowana jest aktualnie tzw. „średnia nowelizacja” tej ustawy, która powinna zrewolucjonalizować nieefektywny dotychczas system naboru do służby. Stanie się tak dzięki wprowadzeniu rejestracji elektronicznej w oparciu o system PESEL, zastąpieniu instytucji poboru tzw. kwalifikacją wojskową oraz poszerzeniu zadań Wojskowych Sztabów Wojewódzkich i Wojskowych Komisji Uzupełnień o rekrutację do ochotniczych form służby i promocję służby wojskowej oraz dostosowaniu ich struktury do realizacji tych zadań.
W konsultacjach międzyresortowych jest również tzw. duża nowelizacja tej ustawy, która pozwoli m.in. na zawieszenie obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej. Służba ta pozostanie jedynie w przepisach jako swego rodzaju ewentualność, uruchamiana w razie szczególnych okoliczności, np. w sytuacji kryzysowej lub przejściowego braku chętnych do służby kontraktowej.

Szanowni Państwo!
Obecnie (według stanu na 18 listopada br.) mamy 91,1 tys. żołnierzy, których możemy uznać za profesjonalnie przygotowanych do realizacji zadań, tj. ponad 79,5 tys. żołnierzy zawodowych, 3 tys. pełniących służbę kandydacką (słuchaczy kursu oficerskiego WSO, podchorążowie i elewi) oraz ponad 8,7 tys. żołnierzy nadterminowej służby wojskowej. Mamy też już zarejestrowanych 22,5 tys. ochotników co daje razem: 113,6 tys.
Równolegle trwa proces przygotowywania decyzji mających na celu zamianę pozostałych stanowisk żołnierzy zasadniczej służby wojskowej na szeregowych zawodowych. W wyniku wprowadzanych zmian struktura stanowisk w Marynarce Wojennej przedstawiać się będzie następująco:
- ok. 2170 stanowisk oficerskich;
- ok. 4150 stanowisk podoficerskich;
- ok. 1950 stanowisk starszych szeregowych zawodowych;
- ok. 2970 stanowisk szeregowych zawodowych;
- ok. 700 stanowisk dla kandydatów na żołnierzy zawodowych.
Ponadto przewidujemy, że ok. 640 stanowisk przeznaczonych zostanie na potrzeby szkolenia kandydatów na żołnierzy zawodowych i ok. 60 dla elewów.
Zgodnie z planem w 2010 roku nasza Marynarka Wojenna, podobnie jak inne rodzaje SZ, będzie w pełni zawodowa.

Szanowni Państwo!
Kilka słów na temat zmian w pozyskiwaniu nowych kadr dla wojska, w tym dla Marynarki Wojennej.
Podstawową zmianą jest wprowadzenie rekrutacji i kwalifikacji zamiast wcielenia i poboru. Obecnie rejestrację przedpoborowych prowadzą organy samorządu terytorialnego, tj. wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast, a sam pobór organizują organy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji za pośrednictwem organów administracji rządowej (wojewodów) oraz samorządu terytorialnego. Ten system zostanie zastąpiony realizowaną przez organy MSWiA kwalifikacją wojskową, pozwalającą precyzyjniej oszacować posiadane zasoby osobowe. W skrócie można powiedzieć, że przymusowe „wcielenie” (ostatnie w dniach 4-6 grudnia br.) zostanie zastąpione dobrowolną „rekrutacją”.

Szanowni Państwo!
Równolegle do powyżej wspomnianych procesów, wprowadzamy zmiany w modelu przebiegu zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z przyjętym w dniu 4 listopada 2008 r. przez Radę Ministrów projektem nowelizacji ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z dniem 1 stycznia 2010 r. wprowadzone zostaną nowoczesne zasady zarządzania zasobami kadrowymi Sił Zbrojnych - zgodne z ideą i programem armii profesjonalnej, a także polityką kadrową charakterystyczną dla nowoczesnych armii.
U podstaw tych założeń znajdują się takie fundamentalne zasady, jak:
1. Możliwość równego dostępu żołnierzy zawodowych do wyższych stanowisk służbowych.
2. Zrównanie poziomu odpływu kadry z dopływem żołnierzy zawodowych na pierwsze stanowiska służbowe w poszczególnych korpusach kadry.
3. Upodmiotowienie zawodowej służby wojskowej wyrażające się m. in.:
— ścisłym związkiem opiniowania służbowego z określeniem prognozy dalszego rozwoju zawodowego;
— większą rotacją na stanowiskach dowódczych, co oznacza, że znacznie zwiększy się grupa oficerów, którzy będą mieli doświadczenie dowódcze.
— funkcjonowaniem modeli przebiegu służby - ogólnych w korpusach kadry i szczegółowych w poszczególnych korpusach i grupach osobowych;
— umożliwieniem przechodzenia najlepszych podoficerów zawodowych do korpusu oficerów oraz wyróżniających się szeregowych zawodowych do korpusu podoficerów zawodowych, a nawet do korpusu oficerów;
— zniesieniem dotychczasowej bariery 35 lat, dla podoficerów kandydujących do przejścia do korpusu oficerskiego;
— umożliwieniem przejścia żołnierza służby kontraktowej do służby stałej.

Szanowni Państwo!
Kolejnym, bardzo ważnym obszarem zmian rzutującym na model przebiegu służby żołnierzy zawodowych będzie radykalna przebudowa sytemu kompetencyjnego. Szczególnie w sferze kompetencji w zakresie powoływania do zawodowej służby wojskowej oraz wyznaczania i zwalniania ze stanowisk służbowych.
Dokonamy tu zmian, dzięki którym decyzje kadrowe dotyczące marynarzy będą zapadały tu - wśród najlepiej zorientowanych jakie są rzeczywiste potrzeby i możliwości, a nie w Warszawie. Dokonamy decentralizacji tego procesu.
W szczegółach będzie to wyglądać tak, że od 1 stycznia 2010 r. Dowódca Marynarki Wojennej będzie posiadał kompetencje do powoływania do zawodowej służby wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych (dzisiaj jest to kompetencja Dyrektora Departamentu Kadr) i szeregowych zawodowych, a podlegli dowódcy jednostek wojskowych, zajmujący stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego co najmniej pułkownika, w korpusie szeregowych zawodowych.
Nowelizacja wojskowej ustawy pragmatycznej przewiduje iż, Dowódca Marynarki Wojennej będzie właściwy do wyznaczania na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk w odniesieniu do stanowisk do stopnia etatowego komandora porucznika, co dzisiaj znajduje się w kompetencji Ministra Obrony Narodowej.
Rektor - Komendant Akademii Marynarki Wojennej oraz dowódca flotylli będą właściwi w odniesieniu do stanowisk do stopnia etatowego komandora podporucznika.
Dowódca pułku, dywizjonu, batalionu, komendant centrum szkolenia i inni dowódcy zajmujący stanowiska zaszeregowane do stopnia etatowego co najmniej komandora porucznika będą posiadali kompetencje w odniesieniu do stanowisk służbowych do stopnia etatowego kapitana włącznie. Aktualnie, kompetencje te posiada Dowódca Marynarki Wojennej.
Także w sferze kompetencji do dokonywania wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez organ wojskowy w stosunku do podoficerów zawodowych - nastąpi przeniesienie ich z kompetencji Dyrektora Departamentu Kadr do kompetencji Dowódcy Marynarki Wojennej.
Dokonamy także zmian w sferze wymagań kwalifikacyjnych niezbędnych do powołania do służby w korpusie oficerów i podoficerów zawodowych, dostosowując te wymagania do aktualnej i prognozowanej sytuacji na rynku pracy. Przyjęte rozwiązanie ma na celu rozszerzenie bazy naboru kandydatów do zawodowej służby wojskowej. Do korpusu oficerów będzie można powołać osobę posiadającą wyższe wykształcenie już od poziomu licencjata, a do korpusu podoficerów nie będzie konieczne posiadanie świadectwa dojrzałości. Jednakże dla objęcia stanowiska służbowego zaszeregowanego do stopnia etatowego majora niezbędne będzie posiadanie tytułu zawodowego magistra.

Marynarze!
Biorąc pod uwagę jak szeroki jest zakres projektowanych zmian ustawowych, już dzisiaj apeluję, by dobrze przygotowywać się mentalnie, organizacyjnie i personalnie do wdrożenia w Marynarce Wojennej nowego modelu zawodowej służby wojskowej.
Oczekuję, że dzięki tym decyzjom Dowódca Marynarki Wojennej będzie posiadał, większe niż dzisiaj możliwości zbudowania nowoczesnego korpusu marynarzy i racjonalnego wykorzystania kompetencji zawodowych i kwalifikacji specjalistycznych podległej kadry.

Szanowni Państwo!
Przejdę teraz do kwestii modernizacji technicznej Marynarki Wojennej.
Zdaję sobie doskonale sprawę z aktualnego stanu jednostek bojowych na których służą obecnie polscy marynarze. Według szacunków dotyczących lat 2008-2018 ze względu na wyczerpanie resursów technicznych należałoby wycofać ze służby ponad 40% aktualnie eksploatowanego zasadniczego sprzętu. To zatrważająca liczba. Wiem, że dotąd modernizacja Marynarki Wojennej nie była priorytetem by nie powiedzieć, że była zaniedbywana przez moich poprzedników. Jako częściowe usprawiedliwienie tego stanu rzeczy można brać fakt znaczących nakładów finansowych, jakie należałoby ponieść na pełne unowocześnienie naszej Marynarki. Niemniej jednak, mając na uwadze liczne ograniczenia związane z kosztami, zamierzam podjąć wyzwanie rozpoczęcia tego procesu.
Trwają obecnie końcowe prace nad „Planem modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP w latach 2009-2018”, w którym zostaną uwzględnione potrzeby Marynarki Wojennej. Przed zakończeniem prac nie można, z przyczyn oczywistych mówić o szczegółach. Jednakże już teraz mogę zadeklarować, że w tym okresie, w skład polskich sił morskich wejdzie co najmniej 1 korweta wielozadaniowa typu „Gawron”, nowy okręt podwodny oraz niszczyciel min. W ramach umowy wieloletniej do 2012 r. zakupimy 36 rakiet przeciwokrętowych RBS-15Mk3 na okręty t. 660 ORKAN, zakończona zostanie modernizacja okrętu ORP „Kontradmirał Xawery Czernicki”. Zamierzamy także sformować nadbrzeżny dywizjon rakietowy MW. Jednocześnie będziemy modernizować jednostki podatne na unowocześnienie oraz planujemy wejście do linii nowych statków powietrznych na potrzeby lotnictwa morskiego.

Szanowni Państwo!
To są nasze aktualne zamiary. Chcemy jednakże osiągnąć coś więcej. Stworzyć nowoczesną i perspektywiczną Marynarkę Wojenną. W pełni odpowiadającą obecnym i przyszłym wyzwaniom. Będącą w stanie podołać wszystkim zadaniom, które będą przed nią stawiane. Posiadającą potencjał bojowy umożliwiający bezproblemowe utrzymanie panowania na morzu w rejonie wybrzeża Polski oraz realizację wszystkich zobowiązań sojuszniczych. Marynarkę Wojenną będącą efektywnym środkiem realizacji polityki bezpieczeństwa i obrony naszego kraju.
Zdaję sobie jednocześnie sprawę, że osiągnięcie zadowalającego nas poziomu nowoczesności sprzętu i uzbrojenia będącego na wyposażeniu polskiej Marynarki Wojennej jest wysiłkiem finansowym przekraczającym aktualne możliwości budżetu resortu obrony. Otrzymuję jednakże pozytywne sygnały i zapewnienia polityków różnych opcji politycznych dotyczące wsparcia starań o uczynienie z modernizacji MW programu narodowego, finansowanego z dodatkowych środków celowych. Liczę, że w kontekście finalizacji projektu F-16, zapewnienia te zostaną urzeczywistnione.

Na zakończenie chciałbym zwrócić się z dwoma apelami – do praktyków w marynarskim fachu i do naukowców – kadry naukowo-dydaktycznej AMW.

Marynarze!
Biorąc pod uwagę specyfikę waszego rodzaju wojsk należy mieć w świadomości, że obecnie podejmowane decyzje będą miały wpływ na stan MW nie w najbliższych latach lecz dziesięcioleciach. To muszą być bardzo dobrze przemyślane i trafne decyzje. Uwzględniające daleką perspektywę wykorzystania sił i środków w dynamicznie zmieniających się realiach bezpieczeństwa międzynarodowego. Chciałbym w tym kontekście zwrócić się do Was z apelem. To Wy wiecie najlepiej jakiej Marynarki Wojennej nam potrzeba. Wy znacie praktykę codziennego funkcjonowania tego rodzaju SZ. Podzielcie się swymi doświadczeniami, spostrzeżeniami i oczekiwaniami. Wasza ekspertyza będzie dla mnie ważnym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji dotyczących kierunków działań na rzecz posiadania przez Polskę nowoczesnej i sprawnej Marynarki Wojennej.
Szanowni Profesorowie, dydaktycy!
Was natomiast proszę o wsparcie naukowe. O dogłębną, fachową analizę i prognozę jak, przy uwzględnieniu wszystkich możliwych czynników, zewnętrznych i wewnętrznych, powinna rozwijać się nasza Marynarka Wojenna. Czy w podejmowanych aktualnie decyzjach waszym zdaniem idziemy w dobrym kierunku? Jak pogodzić potrzeby z możliwościami?
Niezbędna jest mi wasza wizja przyszłości polskiej Marynarki Wojennej.
Polska jest krajem morskim. Potrzebujemy nowoczesnej i efektywnej Marynarki Wojennej. Od ludzi związanych z morzem zależeć będzie i wizja, i przyszłość polskiej Marynarki.