Jej celem jest określenie fizycznej i psychicznej zdolności do czynnej służby wojskowej mężczyzn i kobiet podlegających temu obowiązkowi oraz zgłaszających się w trybie ochotniczym osób, które ukończyły 18. rok życia. Osoby, w stosunku do których orzeczona zostanie kategoria zdolności do czynnej służby wojskowej, zostaną z urzędu &9472; po uprawomocnieniu się orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej &9472; przeniesione do rezerwy. W toku trwania kwalifikacji nastąpi także założenie ewidencji wojskowej i wydanie wojskowych dokumentów osobistych (książeczek wojskowych).
Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej dokonują powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie (każda w swoim zakresie działania), natomiast założenie ewidencji i wydanie wojskowych dokumentów osobistych należy do wojskowego komendanta uzupełnień lub jego przedstawiciela.
Obowiązek stawienia się do kwalifikacji wojskowej oznacza konieczność stawienia się przed wójtem lub burmistrzem (prezydentem miasta), powiatową komisją lekarską oraz wojskowym komendantem uzupełnień (w czasie kwalifikacji wojskowej w/wym. organy urzędują w jednym lokalu).
Obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej w 2009 roku podlegają mężczyźni:
• urodzeni w 1990 roku,
• urodzeni w latach 1985-1989 – jeżeli nie określono dotąd ich zdolności do czynnej służby wojskowej,
• którzy ukończyli 18. rok życia i zgłosili się ochotniczo do odbycia służby wojskowej,
• urodzeni w 1989 roku lub latach wcześniejszych, którzy zostali uznani przez powiatowe komisje lekarskie za czasowo niezdolnych do czynnej służby wojskowej (kategoria zdolności „B”), a okres tej niezdolności upływa przed zakończeniem kwalifikacji wojskowej, o ile nie zostali już przeniesieni do rezerwy,
• urodzeni w 1989 roku i latach wcześniejszych, jeżeli nie zostali przeniesieni
do rezerwy i złożyli wnioski o zmianę kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
Obowiązkowi stawienia się do kwalifikacji wojskowej podlegają także kobiety:
• urodzone w latach 1981-1990 i posiadające kwalifikacje przydatne do służby wojskowej, które w roku szkolnym 2008/2009 kończą naukę w szkołach medycznych
i weterynaryjnych oraz na kierunkach psychologicznych albo będące studentkami lub absolwentkami tych szkół lub kierunków,
• posiadające zgodę rektora wyższej szkoły morskiej na odbywanie zajęć wojskowych
w tej szkole, jeżeli wystąpią wnioskiem o skierowanie ich do powiatowej komisji lekarskiej,
• które ukończyły 18. rokżycia i zgłosiły się ochotniczo do pełnienia służby wojskowej, jeżeli nie orzeczono im dotąd kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
W trakcie badań lekarskich, prowadzonych podczas kwalifikacji wojskowej, osoby poddane tym badaniom mogą zostać uznane za zdolne pod względem fizycznym i psychicznym
do czynnej służby wojskowej i uzyskać jedną z n/wym. kategorii zdolności: 
„A”  „zdolny do czynnej służby wojskowej”; 
„B” „czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej” kategoria zdolności
„B” oznacza przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre
lub przewlekłe stany chorobowe, które rokują odzyskanie zdolności do
służby wojskowej w okresie do 24 miesięcy od dnia badania; 
„D” „niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju”.
Osoby, wobec których orzeczona zostanie kategoria zdolności „A”, „B” lub „D”
do czynnej służby wojskowej, po uprawomocnieniu się orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej (co następuje po 14 dniach od wydania orzeczenia) zostaną przeniesione z urzędu do rezerwy, co oznacza, że tym samym będą miały uregulowany stosunek o służby wojskowej.
W celu uzyskania potwierdzenia tego faktu w książeczce wojskowej, można
po 14 dniach od wydania orzeczenia zgłosić się do właściwej terytorialnie Wojskowej Komendy Uzupełnień. Nie jest to jednak konieczne, gdyż uregulowanie stosunku
do służby wojskowej następuje z mocy ustawy .
Osoby, które na podstawie prawomocnego orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej zostaną uznane za trwale i całkowicie niezdolne do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny (kategoria zdolności „E”) nie podlegają w ogóle obowiązkowi czynnej służby wojskowej, w związku z czym nie zostaną ujęte w ewidencji wojskowej. Również te osoby będą miały uregulowany stosunek do służby wojskowej.
Powiatowe komisje lekarskie wydają orzeczenia o zaliczeniu do jednej z w/wym. kategorii zdolności do służby wojskowej na podstawie badań, przeprowadzonych przez lekarzy wchodzących w skład tej komisji. Skład orzekający komisji lekarskiej bierze także pod uwagę dostarczoną przez osobę podlegającą badaniu dokumentację medyczną. Jeżeli zaistnieje taka potrzeba, przewodniczący komisji lekarskiej może skierować daną osobę na dodatkowe badania specjalistyczne (w tym także psychologiczne) i/lub na obserwację szpitalną.
Badania lekarskie, prowadzone w trakcie kwalifikacji wojskowej, podobnie jak dodatkowe badania specjalistyczne i obserwacja szpitalna, na które może skierować przewodniczący komisji lekarskiej, są obowiązkowe. Na osobie wezwanej do kwalifikacji ciąży także obowiązek przedstawienia komisji lekarskiej posiadanej dokumentacji medycznej, w tym wyników badań specjalistycznych, przeprowadzonych w ciągu 12 miesięcy przed dniem stawienia się do kwalifikacji wojskowej.
Od orzeczenia, wydanego przez powiatową komisję lekarską zainteresowany może odwołać się w ciągu 14 dni od dnia jego wydania. Odwołanie kieruje się do wojewódzkiej komisji lekarskiej za pośrednictwem powiatowej komisji lekarskiej, która orzeczenie wydała. W takim przypadku przewodniczący wojewódzkiej komisji lekarskiej może wezwać osobę odwołującą się na posiedzenie wojewódzkiej komisji lekarskiej, gdzie zostanie ona poddana kolejnym badaniom lekarskim; może także zażądać przedstawienia posiadanej dokumentacji medycznej, a także skierować tę osobę na dodatkowe badania specjalistyczne (w tym psychologiczne) i/lub na obserwację szpitalną.
Osoby wzywane do kwalifikacji wojskowej są obowiązane zgłosić się na wezwanie w miejscu i terminie określonym w wezwaniu, zabierając ze sobą:
• dowód osobisty lub inny dokument pozwalający na ustalenie tożsamości 
celu okazania go wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi miasta),
• posiadaną dokumentację medyczną w celu przedstawienia jej powiatowej komisji lekarskiej,
• aktualną fotografię o wymiarach 3 x 4 cm, bez nakrycia głowy w celu przedstawienia jej wojskowemu komendantowi uzupełnień,
• dokumenty potwierdzające poziom wykształcenia lub fakt pobierania nauki 
celu przedstawienia ich wojskowemu komendantowi uzupełnień,
• potwierdzenie zgłoszenia się do rejestracji w celu przedstawienia go wojskowemu komendantowi uzupełnień.
Nieotrzymanie wezwania imiennego nie zwalnia osób do tego zobowiązanych
z konieczności stawienia się do kwalifikacji wojskowej, ponieważ o miejscu i terminie jej przeprowadzania na danym terenie informują także rozplakatowane obwieszczenia.
Osoba, która z ważnych przyczyn (np. z powodu składania egzaminu maturalnego) nie może stawić się do kwalifikacji wojskowej w wyznaczonym terminie i miejscu, powinna zgłosić ten fakt do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące, który wyznaczy jej inny termin stawiennictwa. W razie nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się osoby do tego zobowiązanej do kwalifikacji wojskowej, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) ma obowiązek nałożyć na tę osobę grzywnę albo zarządzić przymusowe jej doprowadzenie do kwalifikacji wojskowej przez Policję.
Podstawa prawna: rozporządzenie ministrów: spraw wewnętrznych i administracji oraz obrony narodowej z dnia 23 lutego 2009 r. w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2009 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 263), wydane na podstawie art. 1 pkt 14 (znowelizowany art. 35 ust. 4) ustawy z dnia 9 stycznia 2009 roku o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 22, poz. 120).